In het onderwijs betekent invoering van een gaming leermethode dat docenten tijd vrij krijgen voor andere onderwijs werkzaamheden. Zo is er een een educatief online spel dat wordt benut om jongeren spelenderwijs plangericht te leren handelen.
Door invoering van deze lesmethode zijn minder docenturen nodig op het moment dat de leerlingen
bezig zijn met het spel. Het spel is zo opgezet dat leerlingen er zelfstandig mee aan de slag kunnen. Als begeleiding tijdens het spel al nodig is, kan dit worden gedaan door assistenten.
Nike
De meewerkende klant, co-creatie, “customer outsourcing”, “customer made”, de “wisdom of crowds”.
De klant denkt en werkt mee aan zijn eigen eindproduct. Er zijn inmiddels veel initiatieven waarin de meewerkende klant een rol speelt. Zo kun je op de website van NikeID met je eigen IDee komen voor je eigen sportschoenen ontwerpen. Nike krijgt hierdoor sneller en goedkoper een idee van de opkomende mode in schoenenland. Nike bouwt ook sociale netwerken waar gebruikers van Nike producten, met name “runners” met elkaar in contact komen en activiteiten organiseren. Nike moet vervolgens marketing activiteiten e.d. hierop aanpassen.
Unilever werkt o.a. met een concept van ‘BV’s in de BV’; samenwerkingsverbanden waarin werknemers een product van begin tot eind samen ontwikkelen in plaats van te werken in een stukje van de keten. Zo is er een (virtueel) global flavour team, waarin de afdelingen research & development en inkoop nauw (online) samenwerken met drie toeleveranciers. ‘Die maken de smaakstoffen en ingrediënten en daar lopen natuurlijk ook veel knappe koppen rond’, zegt Gerrit Smit, leider van het smaakteam. De top van Unilever geeft het wereldwijd opererende team veel vrijheid. Smit waardeert de voordelen: ‘Wat we vroeger anderhalf jaar deden, doen we nu in zes maanden. En het werkt erg stimulerend voor ons en de leveranciers.’ Via deze link is een leuk overzicht te zien van Web 2.0 tools voor virtuele teams zoals deze. In deze Cisco commercial kun je vervolgens zien wat er tegenwoordig mogelijk is met teleconferencing, met online vergaderen.
Proctor & Gamble
CEO Lafley geeft in een interview weer dat Proctor & Gamble tegenwoordig heel anders tegen innovatie aankijkt dan 10 jaar geleden. Het interne R&D proces is veranderd in een “open-source innovation strategy” onder de noemer “connect and develop”. Wat P&G idealiter wil doen is co-creatie en co-design. De nieuwe manier kan omschreven worden als het omarmen van de “collective brains of the World” De doelstelling is dat 50% van de nieuwe producten buiten de eigen laboratoria ontwikkeld wordt. Het gaat om het tappen van uitvinders netwerken, netwerken van wetenschappers en leveranciers van vernieuwende producten. Er zijn nieuwe functies ontstaan zoals voor de 70 werled wijd werkende “technology entrepreneurs,” or TEs. Dat zijn de scouts, die op zoek zijn naar nieuwe doorbraken in universitaire laboratoria. De TEs ontwikkelen ook “technology game boards” waarin zijn uitwerken waar technologie kansen liggen. P&G heeft enkele outside netwerken opgezet zoals NineSigma, YourEncore Inc en yet2.com. Meer over de ideeën van Lafley over innovatie hier
Deze discussie tussen een aantal CEO’s laat zien, dat “collaborative innovation” een aanpak is die aanslaat bij de top van het internationale bedrijfsleven.
Boeing heeft bij het ontwerp van een nieuw type vliegtuig de traditionele manier van werken losgelaten. Dat had betekend dat ze ca 30.000 pagina’s met specs opgesteld zouden hebben en vervolgens met allerlei leveranciers daarover in onderhandeling zijn getreden.
Nu starten Boeing en haar leveranciers het ontwerp van een nieuw vliegtuig in gezamenlijk overleg van nul: leveranciers krijgen heel wat kansen om hun gespecialiseerde kennis in te brengen. De partner-leveranciers leveren grote subentiteiten volledig afgewerkt af aan de assemblagelijn. De integratie ervan neemt nog slechts drie dagen in beslag. Dit is een van de voorbeelden van Don Tapscott uit zijn boek Wikinomics. Kerngedachte van het boek is dat de omgeving van een onderneming veel meer weet en kan dan diezelfde onderneming zelf. Ondernemingen creëren pas echt rijkdom wanneer zij technologie combineren met nieuwe manieren van zakendoen.
Patagonia
Patagonia maakt outdoor-kleding en -spullen. Het bedrijf is uitgegroeid van een man die parttime bergbeklimmingsuitrustingen maakte om zijn klimavonturen te bekostigen, tot een bedrijf van 200 miljoen dollar. Als je Patagonia bezoekt in Zuid-Californië, dat vlakbij zee ligt, liggen er ook rijen surfplanken in de gangen. Oprichter Yvon Chouinard, een man voor wie ICT abacadabra is, legt in zijn boek uit: Ik ben dan wel zakenman geworden, maar ik pak de dingen op mijn eigen manier aan. Ik ben eigenwijs en schaf een heleboel bureaucratie af. Bij ons vervaagt het onderscheid tussen werk en spel.
Ons beleid heet “Laat Mijn Mensen Gaan Surfen” Dit houdt in dat je kunt gaan surfen als de omstandigheden daarvoor goed zijn. Op elk moment van de dag mag je er tussenuit om te gaan surfen.
Mijn blogs schetsen naar ik hoop een beeld van de wereld in verandering. Ik probeer zoveel mogelijk te verwijzen naar online bronnen om mijn lezers de mogelijkheid te bieden om zelf kennis te nemen van de zaken die mij inspireren en die richting geven aan mijn opvattingen.
Ik laat daarbij met enige regelmaat ook mijn “bronnen” aan het woord. Dat biedt in ieder geval wat variatie. Deze keer Seth Godin. Seth is een dwarse marketing denker die de kunst verstaat om in de zoomen naar de dagelijkse prakijk en vervolgens deze praktijk uit te vergroten en daarmee anderen de spiegel voor te houden.
In deze passage maakt hij duidelijk dat het denken vanuit traditionele media uitgangspunten in de wereld van Web 2.0 achterhaald is. Traditionele media zenden en sturen. In de wereld van sociale media en web 2.0 zitten de gebruikers aan het stuur. Youtube is daar een mooie illustratie van.
Er zijn tal van voorbeelden van slimmer werken al dan niet in combinatie met toepassing van moderne online technologie. Deze andere, nieuwe manieren van werken c.q. nieuw vorm en inhoud geven van organisaties, speelt zich veelal binnen organisaties af. Er zijn nog niet veel organisaties die er mee naar buiten treden.
Soms staan ontwikkelingen bovendien nog in de kinderschoenen, zeker daar waar het de toepassing van sociale media betreft en het doorvoeren van het Enterprose 2.0 concept. Illustratief is wat Andrew McAfee aan Harvard in 2007 hierover zegt. Hij geeft aan dat er nog niet heel veel verifieerbare en geloofwaardige case studies zijn. Om “decision makers” te overtuigen moet er veel meer succes materiaal beschikbaar komen.
Het aantal voorbeelden valt wellicht wat tegen. Niettemin hierbij een poging. IN de eerste serie toepassingen van nieuwe (sociale media) technologie.
Er zijn sterke aanwijzingen en voorbeelden dat we het informatietijdperk betreden. Deze verandering komt mede voort uit technologische vooruitgang. Die stopt niet! Ontkennen heeft geen zin.
Vanuit “de top” is het de uitdaging om de organisatiestructuur c.q. het bedrijfsmodel op een of andere manier aan te laten sluiten op de ontwikkelingen. Het gaat er om de kansen te zien en de bedreigingen in kansen om te zetten. Zo ontstaan er her en der nieuwe business- en organisatiemodellen waarin verbinden, samen werken, delen, bewegen en vertrouwen belangrijke elementen zijn.
Organisaties doen ervaring op, al dan niet in proeftuinen, met “nieuw werken”. Degenen die slim organiseren hebben daar voordeel bij. Wat je doet of maakt is tegenwoordig bijna altijd te kopiëren. Maar hoe je “het doet”, dat is een stuk lastiger te imiteren. Succes draaide, maar draait in de toekomst met name om hoe je organiseert. Zoals Seth Godin het ooit verwoordde: Goede recepten vind je overal, maar dat betekent nog niet dat je overal goed en lekker kunt eten!
We weten dat technologie pas echt betekenis krijgt op het moment dat mensen het gaan gebruiken. Wat we nu zien is dat dit op allerlei niveaus gebeurt. De ICT technologie staat meer en meer in dienst van een ieder, hoog en laag in de organisatie, maar bovenal daarbuiten. Men ontdekt steeds vaker de mogelijkheden om via ICT zowel zakelijk als privé zaken slimmer/sneller aan te pakken.
In 2005 geeft Howard Rheingold een lezing: Way-new collaboration waarin hij een beeld schetst van de ontwikkeling van (online) samenwerking. Hij laat zien dat met name (actie)groepen via moderne communicatiemiddelen zoals mobiele telefoon en internet binnen no time grote aantallen mensen weten te mobiliseren. De lezing institutions vs.collaboration van Clay Shirky uit 2005 geeft eveneens een illustratie van hoe er tegenwoordig samengewerkt wordt en er zonder de traditionele structuren zeer snel resultaten bereikt worden.
Veranderen vanuit de basis, van onderop en buitenaf
Zoals ik in mijn blog over sociale media al heb geschetst is er sprake van een ontwikkeling vanuit de “online citizens”, van “onderop en buitenaf”. De manier van werken verandert door inbreng vanuit de werkvloer en vanuit de directe omgeving van de organisatie, vanuit leveranciers, klanten, partners e.d. Hier is ook heel veel kennis van zaken is. James Surowiecki introduceert de “wisdom of crowds” Hij propageert dat, onder de juiste omstandigheden, grote groepen mensen (de massa/menigte) wijzer zijn dan de slimste individuen. De massa is beter in het geven van het juiste antwoord, in het oplossen van problemen, zelfs in het voorspellen van de toekomst.
Clive Shirky spreekt over het cognitieve surplus van de online gemeenschap en het lijkt aannemelijk dat zoiets ook in en rond organisaties bestaat. Het gaat om collaborative creativity volgens Charles Leadbeater. Hij is een optimistische trendwatcher en voorziet een wereld waarin ‘we think’ de nieuwe organisatiestructuur is. Groepen van gemotiveerde, hardwerkende mensen kunnen meer bereiken en komen tot betere oplossingen dan een sterk geregisseerde kudde werknemers onder strikt management. Waar Descartes nog eenzaam op een metafysisch nulpunt verkeerde toen hij concludeerde dat niks zeker is, behalve ‘ik denk dus ik ben’, komen doorbraken volgens Leadbeater tegenwoordig juist door collaboratie. Linux, Wikipedia en Pro-am-astronomen zijn vaak door hem aangehaalde voorbeelden die aangeven hoe mensen zichzelf kunnen organiseren. Web 2.0 / Sociale media hebben de machtsverhoudingen gewijzigd. Iedereen kan een site maken en als die goed in elkaar zit en waarde toevoegt, dan komen mensen en als het bevalt komen ze terug. Het is niet langer nodig een formele organisatie op te zetten om doelstellingen te kunnen bereiken.
De kennis zit niet alleen (meer?) in de top
Het is geen vreemde ontwikkeling wanneer je bedenkt dat alles steeds complexer wordt. Veel vraagstukken zijn niet meer “van bovenaf” op te lossen. Dat moet wel met actieve inbreng “van onderaf”, door degenen die weten waar het om draait. Zo bezien zijn sociale media “een geschenk uit de hemel” omdat ze slimmer (samen) werken op alle niveaus faciliteren en bevorderen.
Er wordt ook in deze blog het nodige geschreven over de transitie van organisaties op basis van de management principes uit de vorige eeuw naar organisaties die aansluiting zoeken op de huidige tijdgeest en daarbij een mooie balans zoeken tussen online en offline samenwerken. Er zijn een paar organisaties die daarbij veel aandacht krijgen, Google, Zappos en Pantagonia. Waarschijnlijk omdat ze in het kader van (employer) branding ruimte bieden om een kijkje in huis te geven, maar ook omdat ze mensen aantrekken die de openheid appreciëren en benutten.
Youtube blijft een prachtige uitvinding want het biedt ons de mogelijkheid om verhalen te zien illustreren met leuke clips. Zappos heeft een eigen kanaal opgezet op Youtube. In deze blog over HR bij Zappos geeft de blogger een voorbeeld over vetorecht van HR bij recruitment. Dat doet hem concluderen: ….. The veto power is probably the best example I could find (from a HR pro’s perspective) of how Zappos is truly different. In deze blog is nog meer te lezen en te zien over Zappos en haar specifieke bedrijfscultuur.
Een “moderne” medewerker kijkt “anders” aan tegen werk, is veel online en kiest daarbij zijn eigen online tools. Dat geldt overigens voor de meeste ”professionals”, die geven doorgaans zelf richting aan de uitvoering van hun werk. Digitalisering, betaalbaar breedband en toegenomen goedkopen geheugencapaciteit maken het daarbij steeds eenvoudiger om plaats- en tijdonafhankelijk te werken.
De “digitale autochtoon” verwacht dit en doet het ook steeds meer. Hij/zij en bereikt doelen veelal op een eigen, zonodig “andere” manier. Daarbij ligt de sleutel tot resultaat doorgaans bij snelle toegang tot informatie en expertise (kennis X ervaring). Informatie is deels te vinden in bedrijfseigen en/of externe informatie/data systemen. De expertise zit meestal “in personen”. Medewerkers zijn mede met het oog hierop actief in allerlei sociale netwerken en forums, starten hun eigen online groep, hun eigen blog.
Men laat zich in de “eigen” online wereld niet sturen door de werkgever! Medewerkers zoeken online hun eigen allianties en partnerships, hetzij privé, in de hobbysfeer of ten behoeve van kun eigen (carrière) ontwikkeling of voor allerlei zakelijke doeleinden. De aard en mate van online netwerk activiteiten verschilt, maar ook hier geldt, we staan pas aan het begin, velen zijn nog zoekende en ontdekken daarbij de voor- en nadelen! Zie oa mijn blog waarin ik o.a. melding maak dat bedrijven medewerkers toegang tot sociale netwerken ontzeggen vanwege de veiligheidsrisico’s.
Sociale media geven een stem. Sociale media zorgen voor een ongekende transparantie van onze samenleving. Die transparantie maakt ons leven enerzijds complexer, met name als je probeert om zaken onder controle te brengen en te houden. Het kan ook vereenvoudigen, met name wanneer je ervoor zorgt dat je ethisch verantwoord handelt. Kun je jezelf en je stakeholders recht in de ogen kijken, heb je niets te verbergen, dan worden een hele hoop zaken een stuk simpeler. Het scheelt bovendien veel kosten die voortvloeien uit het controle perspectief. Controle werkt bovendien reactief en we weten allemaal dat je meer te winnen hebt met pro-activiteit.
ISO 26000 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, Maatschappelijk Verantwoorde Organisaties
Is een nieuwe internationale richtlijn voor organisaties inzake “(Corporate) Sociale Responsibility” die volgend jaar van kracht zal worden. Dat betekent dat van organisaties in de loop van 2010 verlangd gaat worden dat zij Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Dat gaat veel verder dan milieu verantwoord de koffiebekers verzamelen en bedrijfs(snor)fietsen met OVJ in plaats van bedrijfsauto’s. ISO 26000 verlangt o.a. TRANSPARANTIE, ETHISCH GEDRAG en DIALOOG met stakeholders op gebied van MVO. Dat zijn zaken die een zich zelf respecterende HRM-er niet zal kunnen negeren. Die raken de cultuur van een organisatie direct! Maar er is meer dat zeker vanuit het perspectief van HR business partnership interessant is.
De rijksoverheid streeft er naar om haar inkoopbeleid vanaf 2010 100% MVO verantwoord invulling te geven. In de praktijk betekent dit dat organisaties die aan de rijksoverheid willen leveren moeten kunnen aantonen te voldoen aan de ISO 26000 norm. Het zal overigens niet lang duren voor meer organisaties dit soort eisen gaan stellen. De grootste retailer ter wereld Wal-Mart is een voorloper op dit gebied en gegeven hun positie zal het niet verbazen dat er meer organisaties gaan volgen om ook op dit gebied de concurrentie aan te kunnen. Voor HR afdelingen ligt hier een geweldige uitdaging om meer aandacht te krijgen voor een aantal zaken die doorgaans als “soft” aangemerkt worden en waarop menig business manager niet zit te wachten.
Deze presentatie is bedoeld als een introductie voor HR collega’s en biedt de mogelijkheid om met ISO 26000 en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen kennis te maken.
inHR is de weblog van Crépin Consult HR (interim) services & consultancy.
Alexander Crépin schrijft in deze blog over zijn waarnemingen in HR.
De wereld is in verandering en dat heeft ook gevolgen voor HR. Het HR vak zal in de komende jaren een ander gezicht krijgen, De oorsprong van HR ligt in het industriële tijdperk. Dat ligt achter ons. We betreden het informatietijdperk en daarin zullen de arbeidsverhoudingen een andere invulling krijgen, net als HR.
