Kennis gaf macht

Specialisatie, opdelen van werkprocessen in specialistische werkzaamheden ligt ten grondslag aan functionele inrichting van organisaties. Degenen die over informatie/kennis beschikken ontlenen daar hun positie aan, het geeft hen status en macht. De “wij & zij” cultuur, het over de muur gooien en zoek het maar uit attitude, vindt hierin m.i. mede haar oorsprong. In deze verouderde Tayloristische opzet functioneert een deel van het management als een doorgeefluik, als een soort relais: menselijke versterkers van allerlei signalen. Informeren van betrokkenen zodat ze het opgedragen werk kunnen uitvoeren. Dit noemen we dan: de communicatie verantwoordelijkheid van de manager.

Veel kennis ging / gaat verloren

Traditionele organisaties zijn ingericht om waarde te creëren met “eigen” medewerkers. Van hun kwaliteit/kennis wordt vaak maar beperkt gebruik gemaakt. Er is veel onbenut talent. In een verouderde kijk op zaken was het niet efficiënt om mensen in te schakelen die geen vakmatige inbreng kunnen leveren, die geen materie deskundigheid hebben. De hokjesgeest nodigde niet uit om mee te denken over problemen van “anderen”.

The person who figures out how to harness the collective genius of his or her organization is going to blow the competition away. (Walter Wriston voormalig CEO Citicorp) 

Lew Platt voormalig CEO van Hewlett-Packard verwoordde deze kapitaal verspilling ooit zo:

“If HP knew what HP knows, we would be three times as profitable”

Deze uitspraak illustreert mooi dat men eigenlijk maar weinig weet van wat medewerkers weten en te bieden kunnen hebben. Ben je in staat deze “stilzwijgende of impliciete” kennis te ontsluiten voor iedereen, weet je daar gedeelde kennis of zelfs tot expliciete kennis van te maken, dan doe je goede zaken. Samenbrengen van impliciete kennis is namelijk een prima manier om tot nieuwe inzichten, oplossingen, ideeën te komen.

Waarde creatie door informatie verwerking

Tegenwoordig komt in veel bedrijven waarde creatie als volgt tot stand:

Werken betekent in essentie samen werken aan het oplossen van vragen en problemen. Daartoe worden informatie en informatiebronnen gezocht en uitgewisseld. Situaties en informatie worden geanalyseerd en beoordeeld om tot een oplossing te komen. Daarbij wordt al dan niet een appel gedaan op de expertise van directe of indirecte collega’s, van ex-collega’s, partners, leveranciers, klanten, opdrachtgevers, overheden en instanties. Organisaties zijn idealiter zo ingericht dat ze dit proces van informatieverwerking zo veel mogelijk ondersteunen. Het gaat er daarbij om individuen en groepen in staat te stellen om sneller en gemakkelijk door het proces van informatieverwerking en kennisverwerving te gaan.

In deze context hanteer ik liever de termen “informatie(ver)werkers en (kennis)specialisten” dan “kenniswerkers”. Die benamingen doen meer recht aan waar het in moderne organisaties om draait, maar dit terzijde. Voor de informatie(ver)werkers is toegang verkrijgen tot en het omgaan met en verwerken van (grote hoeveelheden) informatie een essentiële competentie.

Alexander Crépin