Social media zijn een blijvend fenomeen, want mensen zullen altijd blijven communiceren, zowel offline als online. Sociale media ontkennen of negeren heeft dan ook geen zin. Sociale media zijn, hoe pril ook, geen hype meer. Het is alleen goed denkbaar dat we straks niet meer spreken over sociale media, maar gewoon over media. In de nabije toekomst zal echter moeten blijken of en hoe allerlei sociale media voldoende financiële bestaansgrond kunnen krijgen om hun voortbestaan te waarborgen. Recentelijk melden de media dat Wikipedia voldoende donaties heeft ontvangen om weer een tijdje vooruit te kunnen en de salarissen van de 23 medewerkers te betalen. Niettemin zijn er steeds meer organisaties die de waarde en mogelijkheden van sociale media ontdekken en dat zal voor inkomsten kunnen zorgen. Er gaan niettemin her en der stemmen op dat er business modellen moeten komen die de aanbieders van “gratis” online sociale tools beter in staat stellen om inkomsten te verwerven en in hun bestaan te voorzien. Lukt ze dat niet, dan zullen een aantal verdwijnen. Ik sluit dit niet uit, maar ik denk dat er dan weer anderen zullen opstaan met nieuwe/betere alternatieven. 

Kenmerken van sociale media toepassingen

Wellicht met enige overlap tussen de diverse aspecten kom ik tot het volgende tamelijk uitgebreide overzicht:

• Eenvoudig om te beginnen en in het gebruik, toegankelijk voor iedereen, ook digibeten
• Goedkoop, gratis en daardoor laagdrempelig voor vrijwel iedere online (PC) gebruiker
• Communicatie 2-richtingsverkeer, dialoog, conversatie, actie en reactie
• Horizontale en verticale werking in/tussen organisaties en groepen
• Mensen participeren individueel of in groepen, niet organisaties
• Thuis en op werk, anywhere, anytime
• Verbindende kracht, relaties leggen, opbouwen, onderhouden
• Appelleert aan de behoeft “erbij te horen”, verbondenheid
• Gemeenschappelijke interesses / belangen ontdekken, jezelf daarmee verrijken
• Appelleert aan de wens om nuttig te zijn, iets/waarde toe te voegen, iets bij te dragen
• Zelfexpressie en creativiteit op een wereldwijd podium
• Appelleert aan een primaire behoeft gehoord te worden
• Zoeken, vinden en gevonden worden
• Plezier door de onverwachte online “ontmoetingen” en het gemak waarmee dit gebeuren kan
• Nieuwsgierigheid, appelleert aan de mogelijkheid om zelf te ontdekken en antwoorden te vinden
• Samenwerken, samen werken, samen ……..
• Sluit aan op de wet uit de natuur: delen om vervolgerns te kunnen vermenigvuldigen
• Transparantie en vertrouwen zijn basis positieve spelregels
• Controle is lastig in een online wereld waar de gebruiker(s) en de groep(en) de regie overnemen
• Overwogen risico nemen levert meer op dan proberen risico’s uit te sluiten
• Online reputatie beïnvloedt ook je off-line mogelijkheden en onmogelijkheden
• Meten is ook hier meer weten, maar vele zaken leer je al doende
• Vrijheid, de online wereld is vooralsnog ongeregeld en zelfregulatie is een belangrijk principe ook in de sociale media, de voordelen lijken groter dan de nadelen
• Engels steeds meer de universele taal in de online wereld
• Etc.

Een alternatief is om pyramide van Maslow in ogenschouw te nemen en te bezien in welke mate sociale media inspelen op zijn traditionele indeling van primaire menselijk behoefte. Een leuke vingeroefening om zelf een beeld te vormen waar de kracht van sociale media ligt.

Alexander Crépin